Nguyễn Thế Vinh không có cuộc sống, Nguyễn Thanh Tùng không có đường lui: Hai kiểu founder blockchain Việt Nam
Phạm Tâm
Mỗi dòng code đều kể một câu chuyện rủi ro. Câu chuyện của founder blockchain Việt Nam cũng không ngoại lệ. Nhưng ít ai dám nhìn thẳng vào sự thật: giữa Nguyễn Thế Vinh (Axie Infinity) và Nguyễn Thanh Tùng (Coin98), ai thực sự 'không có cuộc sống', ai 'không có đường lui'? Và quan trọng hơn, điều đó nói lên điều gì về tương lai của blockchain Việt Nam?
Trong thế giới crypto, 'không có cuộc sống' không chỉ là một câu nói vui. Đó là phép thử cho mức độ tập trung. Nguyễn Thế Vinh, người sáng lập Sky Mavis, đã dành 3 năm liền để xây dựng Axie Infinity từ con số không. Anh không có ngày nghỉ, không có cuộc sống xã hội. Mỗi dòng code là một canh bạc. Ngược lại, Nguyễn Thanh Tùng, founder Coin98, lại đi theo con đường hoàn toàn khác: gây quỹ lớn, xây hệ sinh thái rộng, và liên tục đối mặt với áp lực từ nhà đầu tư. Anh không có đường lui – nếu thất bại, anh sẽ mất tất cả.
Lớp 2 không chỉ là mở rộng, mà còn là bảo vệ. Cả hai founder đều phải bảo vệ tài sản kỹ thuật số của người dùng, nhưng cách họ làm điều đó phản ánh chiến lược sống còn. Nguyễn Thế Vinh chọn con đường 'nông thôn hóa': tập trung vào sản phẩm game NFT, xây dựng cộng đồng từ gốc rễ. Ông không ngại cô đơn, không ngại bị chỉ trích khi Axie sụp đổ. Nguyễn Thanh Tùng chọn 'đô thị hóa': mở rộng sang nhiều mảng DeFi, CEX, Launchpad, thu hút vốn từ các quỹ lớn. Nhưng hệ quả là mỗi quyết định sai lầm đều có thể kéo theo sự sụp đổ của cả hệ sinh thái.
Hãy nhìn vào dữ liệu. Axie Infinity từng có hơn 2 triệu người chơi hàng ngày vào tháng 11/2021, nhưng sau đó giảm 95% khi thị trường gấu ập đến. Nguyễn Thế Vinh không có lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục xây dựng phiên bản Axie Infinity: Origin, bất chấp mọi khó khăn. Trong khi đó, Coin98 đã huy động được hơn 100 triệu USD từ các quỹ như Binance Labs, Coinbase Ventures, và Alameda Research. Nguyễn Thanh Tùng buộc phải liên tục tung ra sản phẩm mới để giữ chân nhà đầu tư, từ C98 token đến Space Gate bridge, mỗi bước đi đều là canh bạc.
Câu chuyện rủi ro ẩn sâu bên dưới. Năm 2022, khi Sky Mavis bị hack Ronin Bridge trị giá 600 triệu USD, Nguyễn Thế Vinh phải đối mặt với áp lực khủng khiếp. Anh không có cuộc sống, nhưng anh có cộng đồng – người chơi Axie đã ủng hộ anh, và dự án đã hồi sinh. Ngược lại, Nguyễn Thanh Tùng, sau vụ sập FTX (Alameda là nhà đầu tư của Coin98), đã phải chạy đua để tái cấu trúc. Anh không có đường lui – mỗi dòng code sai có thể khiến hàng triệu người dùng mất tiền. Sự khác biệt là: Nguyễn Thế Vinh có thể sai và sửa sai nhờ cộng đồng; Nguyễn Thanh Tùng không được phép sai.
Tuy nhiên, có một góc nhìn trái ngược. 'Không có cuộc sống' có thể là một chiến lược PR. Nguyễn Thế Vinh thực ra đã có những kỳ nghỉ hiếm hoi, nhưng anh chọn không khoe. Ngược lại, 'không có đường lui' của Nguyễn Thanh Tùng có thể là một cách để gây áp lực lên nhà đầu tư, buộc họ phải tiếp tục rót vốn. Cả hai đều có những lối thoát ẩn – một người dựa vào cộng đồng, một người dựa vào quỹ. Nhưng thị trường gấu đã phơi bày sự thật: không ai có thể thoát mãi.
Điểm mù lớn nhất là: cả hai founder đều thiếu sự bền vững. 'Không có cuộc sống' dẫn đến kiệt sức, sai lầm kỹ thuật, mất tập trung. 'Không có đường lui' dẫn đến quyết định liều lĩnh, đốt tiền quá nhanh, mất kiểm soát. Bài học từ Axie Infinity và Coin98 là: blockchain không chỉ là code, mà còn là con người. Mỗi dòng code đều kể một câu chuyện rủi ro, nhưng người kể chuyện cũng cần có cuộc sống và đường lui.
Tương lai blockchain Việt Nam sẽ đi về đâu? Sự kiện gần đây cho thấy, các dự án do founder 'không có cuộc sống' như Axie Infinity vẫn sống sót sau khủng hoảng, trong khi những dự án 'không có đường lui' như Coin98 đang chật vật. Điều này đặt ra câu hỏi: liệu chúng ta có nên đầu tư vào những founder hy sinh cuộc sống, hay những founder có chiến lược rút lui rõ ràng? Câu trả lời không nằm ở lựa chọn giữa 'không có' và 'có', mà ở khả năng tạo ra giá trị thực sự cho cộng đồng.