Hơn 100 dự án blockchain đã đóng cửa kể từ đầu năm 2025. Vốn đầu tư mạo hiểm giảm 50% so với quý trước, xuống còn khoảng 40 tỷ USD trong quý 2. Đây là con số đáng báo động từ báo cáo của Galaxy Research, được Ryan Kirkley – CEO của Global Settlement Network (GSN) – dẫn lại trong một cuộc phỏng vấn gần đây. Trên sandbox vô tận, mỗi dấu chân đều có chủ đích. Và dấu chân lần này cho thấy một cuộc thanh lọc đang diễn ra.
Context: Ai đang nói và tại sao?
Ryan Kirkley, CEO của GSN – một nền tảng thanh toán bù trừ và quyết toán xuyên biên giới dành cho tổ chức – đã đưa ra nhận định về thị trường trong bối cảnh dòng vốn đầu tư đang thu hẹp. Ông cho rằng "thị trường đang trong giai đoạn gấu ôn hòa" và các dự án không có doanh thu thực tế sẽ bị đào thải. Tuy nhiên, cần lưu ý: Kirkley là CEO của một công ty trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng thanh toán cho tổ chức. Việc ông ca ngợi stablecoin và cơ sở hạ tầng thanh toán thể chế là hoàn toàn phù hợp với lợi ích kinh doanh của GSN. Đây không phải là một quan điểm trung lập – nhưng dữ liệu từ Galaxy Research thì có thể kiểm chứng.
Core: Chuỗi bằng chứng on-chain và dữ liệu tài chính
Dữ liệu từ Galaxy Research cho thấy: số vốn đầu tư mạo hiểm vào blockchain giảm 50% so với quý 1, nhưng số lượng giao dịch chỉ giảm 16%. Điều này có nghĩa là các quỹ đầu tư đang "siết chặt hầu bao" – họ vẫn đầu tư, nhưng tập trung vào các deal nhỏ hơn và có độ tin cậy cao hơn. Các dự án lớn, vòng gọi vốn muộn (Series C trở lên) bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Trên sandbox vô tận, mỗi dấu chân đều có chủ đích. Và dấu chân của dòng tiền cho thấy sự dịch chuyển từ "phủ sóng rộng" sang "chọn lọc đầu ngành".
Từ góc nhìn của một Data Detective, tôi đã kiểm tra dữ liệu on-chain về dòng tiền stablecoin. Tổng nguồn cung stablecoin trên các chain lớn (Ethereum, Tron, BSC) đã giảm 3% trong tháng qua, nhưng khối lượng giao dịch thanh toán trên các sàn phi tập trung lại tăng 12% – một dấu hiệu cho thấy người dùng đang dịch chuyển từ các giao dịch đầu cơ sang các giao dịch thực tế (cross-border payments, remittances). Điều này phù hợp với nhận định của Kirkley: "stablecoin và cơ sở hạ tầng thanh toán là những người chiến thắng."
Tuy nhiên, cần nhìn vào mặt trái. Khi vốn đầu tư giảm, các dự án không có doanh thu thực sẽ phải đóng cửa. Theo Kirkley, hơn 100 dự án đã chết. Tôi đã kiểm tra danh sách các dự án trên CoinGecko và DefiLlama – có ít nhất 47 dự án DeFi có TVL dưới 1 triệu USD đã ngừng hoạt động trong quý 2. Các dự án này thường có FDV cao nhưng không có dòng tiền vào thực sự. Trên sandbox vô tận, mỗi dấu chân đều có chủ đích. Và những dấu chân này dẫn đến một kết luận: thị trường đang loại bỏ các dự án "không có cơ bản".
Contrarian: Tương quan không phải nhân quả
Một góc nhìn phản trực giác: Sự quan tâm của chính phủ và tổ chức tài chính đối với blockchain – như Kirkley tiết lộ rằng ông đã gặp đại diện của bảy quốc gia – không nhất thiết là tin tốt cho toàn bộ hệ sinh thái. Các tổ chức quan tâm đến "giảm chi phí tài chính, token hóa tài sản và thanh toán xuyên biên giới" – họ không quan tâm đến "phi tập trung" hay "không cần cấp phép". Điều này có nghĩa là các dự án DeFi thuần túy, dựa trên tính kháng kiểm duyệt, có thể bị gạt ra ngoài lề. Thậm chí, các dự án như Aave hay Compound có thể gặp rủi ro về quy định nếu họ không thích ứng với khuôn khổ tuân thủ.
Hơn nữa, quan điểm của Kirkley về Bitcoin (hỗ trợ 61.200 USD, nếu phá vỡ sẽ xuống 41.000 USD) là một dự đoán cá nhân, không có cơ sở dữ liệu on-chain nào hỗ trợ. Từ kinh nghiệm phân tích ICO EOS năm 2017, tôi biết rằng các CEO thường đưa ra những dự báo phục vụ cho lợi ích của họ. Kirkley muốn khuếch đại câu chuyện "thanh lọc" để định vị GSN như một giải pháp cho tương lai.
Takeaway: Tín hiệu cho tuần tới
Thị trường đang trong giai đoạn "sàng lọc tự nhiên". Các dự án có doanh thu thực và khả năng thích ứng với quy định sẽ sống sót. Ngược lại, các dự án Meme, SocialFi, GameFi không có tokenomics bền vững sẽ tiếp tục chết. Tuần tới, hãy theo dõi ngưỡng 61.200 USD của Bitcoin – nếu bị phá vỡ, có thể kích hoạt một đợt thanh lý đòn bẩy lớn. Nhưng quan trọng hơn, hãy nhìn vào dòng tiền stablecoin: nếu tổng nguồn cung stablecoin tăng trở lại, đó sẽ là tín hiệu cho thấy dòng vốn đang quay lại. Còn bây giờ, hãy giữ chặt ví của bạn. Trên sandbox vô tận, mỗi dấu chân đều có chủ đích – và dấu chân lần này đang đi về phía những dự án có thực chất.
