Nốt trầm giữa bản giao hưởng vĩ mô: Bitcoin, nỗi ám ảnh Death Cross và cái bẫy hy vọng mang tên 'Ngừng tăng lãi suất'

Tôi đang ngồi trong một quán cà phê nhỏ ở Zurich, nhìn ra dòng sông Limmat màu xanh xám. Bên cạnh là ly cappuccino đã nguội. Màn hình laptop hiển thị biểu đồ Bitcoin với hai đường trung bình động đang cắt nhau — một hình ảnh mà bất kỳ trader nào cũng biết: Death Cross. Nhưng điều khiến tôi chú ý không phải là đường chéo đỏ, mà là một dòng tweet từ một tài khoản phân tích vĩ mô mà tôi theo dõi từ năm 2017. Nó nói về việc thị trường lao động Mỹ đang yếu đi, và Cục Dự trữ Liên bang (Fed) có thể sẽ phải dừng việc tăng lãi suất. Hai thông tin, hai thế giới, nhưng cùng nói về một thứ: niềm tin. Niềm tin vào một tương lai nới lỏng tiền tệ, và niềm tin vào một tài sản đang bị mắc kẹt trong vùng 'gấu'. Tôi nghĩ, đây chính là khoảnh khắc mà mọi thứ trong crypto đều trở nên mơ hồ nhất — thứ gọi là 'hy vọng' đang đánh nhau với 'kỹ thuật số' một cách dữ dội. Bối cảnh cần được làm rõ. Vào tháng 7 năm nay, báo cáo việc làm phi nông nghiệp của Mỹ được công bố cho thấy một bức tranh ảm đạm hơn dự kiến. Số liệu này không chỉ là một thống kê khô khan; nó là chất xúc tác trực tiếp cho kỳ vọng về chính sách tiền tệ. Khi thị trường nhìn thấy một nền kinh tế đang chậm lại, họ ngay lập tức bắt đầu đặt cược rằng Fed sẽ không thể tiếp tục mạnh tay nâng lãi suất trong cuộc họp tháng 9. Xác suất tăng lãi suất được theo dõi qua công cụ FedWatch của CME đã tụt dốc. Với các nhà đầu tư tài sản rủi ro, điều này tự động được dịch thành một từ duy nhất: hy vọng. Hy vọng rằng dòng tiền rẻ sẽ sớm quay trở lại, hy vọng rằng áp lực thanh lý sẽ giảm bớt, và hy vọng rằng Bitcoin cuối cùng cũng có thể thoát khỏi cái bóng của kỷ nguyên siết chặt định lượng. Nhưng sâu bên dưới lớp sơn tươi mới của câu chuyện vĩ mô đó, bức tường kỹ thuật vẫn đứng sừng sững. Bitcoin vẫn đang ở trong 'vùng gấu' và vẫn đang trong Death Cross. Đây không phải là một mâu thuẫn; nó là một sự giằng xé. Nó giống như việc bạn nhìn thấy mặt trời mọc ở phía đông, nhưng nhiệt kế vẫn báo âm độ. Bạn tin vào ánh nắng, nhưng cơ thể bạn vẫn đang run rẩy. Phân tích kỹ thuật thuần túy của Bitcoin lúc này không nằm ở các giao thức blockchain hay các chỉ số on-chain phức tạp. Nó nằm ở hai đường trung bình động. Death Cross hình thành khi đường trung bình động ngắn hạn (thường là 50 ngày) cắt xuống dưới đường trung bình động dài hạn (200 ngày). Với các nhà giao dịch theo trường phái phân tích kỹ thuật, đây là tín hiệu về sự suy yếu của động lượng trong trung và dài hạn. Tôi đã thấy quá nhiều lần biểu đồ này xuất hiện trong lịch sử, và điều khiến tôi luôn cảnh giác là bản chất 'phản ánh' của nó. Death Cross không phải là một nhà tiên tri; nó là một tấm gương phản chiếu quá khứ. Nó nói với bạn rằng trong vòng 50 ngày gần nhất, giá trung bình của Bitcoin đã thấp hơn mức trung bình của 200 ngày. Nó không dự đoán tương lai, nó chỉ mô tả hiện tại bằng ngôn ngữ của quá khứ. Và trong một môi trường vĩ mô chuyển biến, việc tin vào một tín hiệu trễ có thể khiến bạn bỏ lỡ thời điểm đảo chiều mạnh mẽ nhất. — Root: Trong kỹ thuật, người ta thường nói 'Death Cross là một chỉ báo trễ'. Nhưng tôi muốn nhìn sâu hơn: nó là một chỉ báo về tâm lý của đám đông đã bị tổn thương. — Root: Một vòng xoáy kép đang siết chặt lấy ví của nhà đầu tư: một bên là bàn tay vô hình của Fed với dữ liệu vĩ mô, một bên là thuật toán vô cảm của các đường trung bình động. — Root: Có những lúc thị trường không cần lý do để đi lên, mà chỉ cần một lý do để ngừng đi xuống. Một cách diễn giải thực dụng hơn: Death Cross trong bối cảnh 'vùng gấu' thường đi kèm với sự tuyệt vọng. Khi giá liên tục tạo đáy thấp hơn, các quỹ đầu cơ và bot giao dịch tự động thường xuyên duy trì trạng thái short. Điều này tạo ra một lực cản vô hình đối với bất kỳ nỗ lực phục hồi nào. Khi có tin tốt về vĩ mô xuất hiện, phe mua cố gắng đẩy giá lên, nhưng phe bán lại nhân cơ hội đó để chốt lời hoặc gia tăng vị thế short ở vùng giá cao hơn. Đây là lý do vì sao chúng ta thấy một hiện tượng nghịch lý: tin tức tốt nhưng giá không tăng mạnh, hoặc tăng rất chậm chạp. Câu chuyện về 'hy vọng' về việc Fed ngừng tăng lãi suất có thể đã được 'bơm' một phần vào giá thông qua các hợp đồng tương lai và quyền chọn từ trước khi báo cáo nonfarm được công bố. Các tổ chức tài chính lớn có đội ngũ phân tích vĩ mô chuyên sâu, họ có thể đã điều chỉnh danh mục trước khi công chúng kịp đọc bản tin. Vậy nên khi thông tin chính thức được xác nhận, không còn nhiều 'không khí' để đẩy giá lên. Điều này dẫn đến một sự vỡ mộng nhẹ, và giá lại quay đầu kiểm định các mức hỗ trợ cũ. Tôi nhớ đến một khái niệm trong kinh tế học hành vi gọi là 'sự xác nhận sai lệch' (confirmation bias). Khi một nhà đầu tư đang ôm một vị thế mua (long) Bitcoin trong tâm trạng lo lắng, họ có xu hướng tìm kiếm những tin tức tích cực về vĩ mô để trấn an bản thân. Tin nonfarm yếu trở thành một 'cứu cánh'. Họ tin rằng Fed sẽ không tăng lãi suất, và do đó Bitcoin sẽ sớm bùng nổ. Nhưng thực tế thị trường không vận hành theo cách đơn giản đó. Có một sự khác biệt lớn giữa việc 'không tăng lãi suất' và việc 'cắt giảm lãi suất'. Nếu nền kinh tế vẫn đang hoạt động đủ ổn định, việc Fed dừng tăng lãi suất không có nghĩa là họ sẽ sớm bơm tiền vào thị trường. Một trạng thái 'neo đậu' có thể kéo dài nhiều tháng, khiến cho dòng tiền không đủ mạnh để tạo ra một đợt tăng giá bền vững. Trong bối cảnh đó, câu chuyện về 'sự dịu đi' của Fed thực chất lại là một cái bẫy của sự tự mãn. Đối lập với cái nhìn 'hy vọng' đó, tôi muốn đưa ra một góc nhìn phản trực giác: 'Tin tốt có thể là tin xấu'. Nếu thị trường bắt đầu diễn giải việc nonfarm yếu không phải là lý do để Fed ngừng tăng lãi suất, mà là một dấu hiệu của sự suy thoái nghiêm trọng sắp tới, thì toàn bộ logic sẽ đảo ngược. Khi đó, các nhà đầu tư sẽ không đổ tiền vào Bitcoin như một tài sản rủi ro; họ sẽ rút tiền khỏi mọi thứ không phải là trái phiếu chính phủ Mỹ hoặc vàng. Bitcoin từng được mệnh danh là 'vàng kỹ thuật số', nhưng trong các cuộc khủng hoảng thanh khoản thực sự, nó thường hoạt động giống một cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao: bị bán tháo mạnh khi dòng vốn trở nên khan hiếm. Sự sụp đổ của nhiều quỹ đầu tư và ngân hàng trong quá khứ đã chứng minh điều này. Nếu tuần sau, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bất ngờ tăng vọt, phá vỡ kỳ vọng về việc lạm phát hạ nhiệt, thì mọi câu chuyện về 'ngừng tăng lãi suất' sẽ sụp đổ ngay lập tức. Và Death Cross sẽ trở thành một lời tiên tri tự ứng nghiệm cho những ai đã vội vàng mua đáy. Từ góc nhìn dài hạn về giá trị, có một điểm mù mà nhiều người đang bỏ qua: tính thanh khoản của stablecoin và dòng tiền đổ vào sàn giao dịch. Trong các giai đoạn biến động vĩ mô, tôi thường quan sát dữ liệu dòng tiền của USDT và USDC trên các sàn giao dịch lớn như Binance hay Coinbase. Nếu chúng ta thấy một sự gia tăng mạnh mẽ của stablecoin được chuyển vào ví nóng của sàn, điều đó có nghĩa là có một lực mua tiềm năng đang chờ đợi. Nhưng bài viết gốc và bối cảnh phân tích hiện tại không cung cấp dữ liệu này. Điều này khiến cho bức tranh trở nên vô cùng mơ hồ. Tôi có thể nói rằng 'sự hy vọng là có cơ sở', nhưng tôi không thể nói rằng 'giá sẽ tăng' nếu không có dữ liệu xác nhận. Sự khan hiếm dữ liệu on-chain trong một thời điểm quan trọng như vậy tự nó đã là một thông điệp. Nó cho thấy rằng thị trường đang giao dịch dựa trên câu chuyện vĩ mô nhiều hơn là dựa trên hoạt động nền tảng thực tế. Và điều đó làm tăng rủi ro của những cú sốc bất ngờ. Bài toán lúc này không phải là 'liệu Bitcoin có phải là một tài sản tốt để nắm giữ trong 5 năm tới hay không'. Câu trả lời cho điều đó, theo niềm tin sâu sắc của tôi về tính phi tập trung và nguồn cung hữu hạn, là có. Bài toán thực sự là 'liệu bạn có đủ khả năng chịu đựng một đợt sụt giảm thêm 20-30% từ mức hiện tại để đổi lấy việc không bỏ lỡ một đợt tăng trưởng 100% khi chu kỳ đảo chiều hay không'. Tôi đã sống qua chu kỳ ICO năm 2017, DeFi Summer 2020 và cả sự sụp đổ của Terra năm 2022. Tôi đã học được rằng thị trường crypto luôn có những đợt thanh lý tàn bạo nhất ngay trước khi những đợt phục hồi ngoạn mục nhất bắt đầu. Điều đó không có nghĩa là chúng ta nên mua một cách mù quáng; nó chỉ có nghĩa là chúng ta cần phải tôn trọng sự phức tạp của thị trường. Death Cross không phải là một tín hiệu để bán tháo hoảng loạn. Nó là một tín hiệu để thừa nhận rằng phe gấu đang kiểm soát nhịp điệu, và chúng ta cần phải kiên nhẫn. — Root: Sự kiên nhẫn là tài sản lớn nhất của một nhà đầu tư trong thị trường gấu. Nó không có đòn bẩy, không bị thanh lý, nhưng nó luôn tồn tại. — Root: Hãy nhìn vào mức độ biến động của các quỹ đầu tư index truyền thống: khi họ nói về sự không chắc chắn, họ thực sự đang nói về việc họ không có một mô hình nào để định giá một tài sản kỹ thuật số vốn chưa bao giờ trải qua một chu kỳ nới lỏng định lượng sau một chu kỳ thắt chặt dữ dội như vậy. Câu chuyện về một thị trường đi ngang không phải là một câu chuyện nhàm chán. Nó là một câu chuyện về sự tích lũy. Trong những tháng ngày mà giá cả chẳng đi đến đâu, nhưng khối lượng giao dịch vẫn duy trì ở mức ổn định, chúng ta thường thấy hiện tượng 'cá mập' gom hàng thầm lặng. Họ không quan tâm đến việc giá có giảm thêm 5% hay không; họ quan tâm đến việc họ có thể sở hữu được bao nhiêu Bitcoin trước khi một chất xúc tác lớn nào đó xuất hiện. Và chất xúc tác đó có thể đến từ bất cứ đâu: một vụ kiện ETF Bitcoin được chấp thuận, một sự thay đổi bất ngờ trong chính sách tiền tệ của Nhật Bản, hoặc một sự kiện địa chính trị lớn. Khi bạn đang trong một thị trường Death Cross, bạn dễ dàng bị cuốn vào tâm lý bi quan. Nhưng tôi muốn nhắc bạn một điều: nếu bạn nhìn lại biểu đồ lịch sử của Bitcoin, bạn sẽ thấy rằng Death Cross xảy ra khá thường xuyên, và sau nhiều lần trong số đó, giá đã tạo ra những đáy lịch sử quan trọng. Có một câu nói tôi rất thích: 'Death Cross là một trong những tín hiệu bán được chú ý nhất, và vì thế, nó thường xuyên trở thành một tín hiệu mua ngược'. Lý do rất đơn giản: khi quá nhiều người cùng nhìn vào một tín hiệu và hành động theo nó, tín hiệu đó sẽ mất đi sức mạnh. Tôi nhớ hồi tháng 3 năm 2020, khi đại dịch Covid bùng nổ, Bitcoin đã sụp đổ từ mức 9.000 USD xuống còn 3.800 USD trong vài ngày. Mọi chỉ báo kỹ thuật đều chuyển sang trạng thái cực kỳ bi quan. Hầu hết các nhà phân tích trên truyền hình đều nói rằng crypto sẽ không bao giờ hồi phục. Nhưng chỉ 12 tháng sau, Bitcoin đã đạt mức cao nhất mọi thời đại là 64.000 USD. Bài học mà tôi rút ra là: thị trường crypto luôn có một khả năng phục hồi phi thường, nhưng nó không bao giờ xảy ra theo một đường thẳng. Nó luôn đi kèm với những cú giảm sốc, những cú lừa đảo vĩ mô và những thời kỳ mà mọi thứ trông giống như ngày tận thế. Cái giá của việc 'ở lại cuộc chơi' là bạn phải chấp nhận sự không chắc chắn. Và cái giá của việc 'rời khỏi cuộc chơi' khi bạn đã bán ở đáy thường là sự hối tiếc khôn nguôi khi giá phục hồi mà không có bạn. Vậy chúng ta nên đọc báo cáo nonfarm hoặc bất kỳ dữ liệu vĩ mô nào trong thời gian tới như thế nào? Tôi nghĩ chúng ta nên nhìn vào hai tầng: tầng thứ nhất là phản ứng tức thời của thị trường trong vòng vài giờ sau khi dữ liệu được công bố. Tầng này thường bị chi phối bởi thuật toán và các nhà giao dịch ngắn hạn, và nó thường xuyên đưa ra những nhận định sai lầm. Tầng thứ hai là phản ứng chậm rãi trong vòng vài tuần, khi các nhà đầu tư tổ chức và các quỹ dài hạn điều chỉnh lại danh mục của họ. Nếu trong vòng 2-3 tuần sau một báo cáo nonfarm yếu mà Bitcoin vẫn không thể phá vỡ một ngưỡng kháng cự quan trọng nào đó, thì điều đó cho thấy lực mua chưa đủ mạnh. Ngược lại, nếu Bitcoin bắt đầu tăng tốc một cách lặng lẽ, bất chấp việc vẫn còn nằm trong Death Cross, thì đó có thể là một dấu hiệu rất tích cực. Bởi vì nó có nghĩa là những người mua đang nhìn vào tương lai xa hơn là biểu đồ hiện tại. Tôi cũng muốn nói một chút về tâm lý của cộng đồng. Trong những thị trường đi ngang như thế này, các cuộc tranh luận trên mạng xã hội trở nên cực kỳ gay gắt. Phe 'bull' thì gọi phe 'bear' là những kẻ hèn nhát. Phe 'bear' thì gọi phe 'bull' là những người mơ mộng. Nhưng sự thật là, cả hai đều đang mô tả một phần của cùng một con voi. Thị trường không bao giờ là một chiều. Và là một người đã làm việc trong lĩnh vực quản trị DAO và phân tích tiền mã hóa trong nhiều năm, tôi nhận ra rằng sự phân cực trong giao tiếp thường là một dấu hiệu của một thị trường đang tìm kiếm một điểm cân bằng mới. Khi mọi người không còn tranh cãi nữa, đó mới là lúc thị trường thực sự tạo ra một hướng đi rõ ràng. Còn bây giờ, khi tiếng ồn vẫn còn lớn, điều đó có nghĩa là sự không chắc chắn vẫn còn nguyên đó. Từ góc độ quản trị và cấu trúc thị trường, có một yếu tố tôi đặc biệt theo dõi: hành vi của các sàn giao dịch và sự chênh lệch giá (basis) giữa thị trường giao ngay và thị trường tương lai. Trong giai đoạn Death Cross, thị trường tương lai thường giao dịch với mức chiết khấu hoặc phụ phí rất thấp so với thị trường giao ngay. Điều đó phản ánh một tâm lý bi quan rất lớn. Nhưng nếu chúng ta thấy basis bắt đầu tăng lên một cách đều đặn, điều đó cho thấy các nhà giao dịch có tổ chức đang bắt đầu mua lại các vị thế tương lai dài hạn của họ. Đây có thể coi là một trong những dấu hiệu sớm nhất của một sự đảo chiều. Tuy nhiên, dữ liệu này cũng không có trong bài viết gốc. Vì vậy, tất cả những gì tôi có thể làm là khuyến nghị độc giả nên đào sâu vào các nguồn dữ liệu thứ cấp, chẳng hạn như bảng điều khiển của Glassnode hoặc CoinGlass, để bổ sung cho bức tranh vĩ mô này. Nói về các nguồn dữ liệu, tôi muốn nhấn mạnh rằng có một sự khác biệt lớn giữa 'phân tích kỹ thuật' và 'phân tích định lượng'. Khi bạn nói đến Death Cross, bạn đang nói đến một công cụ phân tích kỹ thuật có tính chất mô tả. Còn khi bạn nói đến sự thay đổi trong xác suất tăng lãi suất của Fed, bạn đang nói đến một sự kiện vĩ mô có thể được định lượng trong một mô hình rủi ro. Một phân tích đúng đắn cần kết hợp cả hai, nhưng không nên nhầm lẫn chúng. Một Death Cross diễn ra trong một môi trường vĩ mô vẫn còn thắt chặt có sức mạnh phá hủy lớn hơn nhiều so với Death Cross diễn ra trong một môi trường mà Fed sắp sửa nới lỏng. Chúng ta đang ở trong một giai đoạn chuyển tiếp giữa hai môi trường này. Và trong giai đoạn chuyển tiếp, thị trường thường xuyên biến động sai hướng trước khi đi đúng hướng. Đây là một vùng rủi ro cao, nhưng cũng là một vùng cơ hội cho những người có tầm nhìn trung hạn. Với tư cách là một người từng xuất bản một bộ sưu tập NFT kể về lịch sử blockchain, tôi hay nghĩ về những cú sốc vĩ mô như những chương chuyển tiếp trong một cuốn tiểu thuyết. Chúng có vẻ rối rắm và mệt mỏi khi bạn đang đọc, nhưng chúng cần thiết để đưa câu chuyện đến một cao trào mới. Nếu không có Death Cross, làm sao chúng ta có thể có những cú bứt phá ngoạn mục sau đó? Nếu không có sự tuyệt vọng, làm sao chúng ta có thể đánh giá đúng sự hưng phấn? Thị trường là một chu kỳ của cảm xúc, và những người sống sót qua chu kỳ này là những người hiểu rằng cảm xúc không phải là một thứ để chống lại, mà là một thứ để quan sát. Tôi đang quan sát dòng chảy của hy vọng và sợ hãi trên màn hình của mình. Và tôi nhận ra rằng, trong bối cảnh đi ngang này, một trong những điều giá trị nhất mà một nhà đầu tư có thể làm là không làm gì cả. Chúng ta cũng cần nhắc đến một yếu tố quan trọng không kém: dòng chảy của vốn tổ chức thông qua các quỹ ETF. Nếu các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ được chấp thuận, hoặc nếu dòng vốn vào các quỹ tương lai Bitcoin tăng mạnh, điều đó sẽ tạo ra một lực đỡ rất lớn cho giá, bất chấp Death Cross. Nhưng hiện tại, chúng ta chưa có đủ thông tin về việc này. Thị trường crypto luôn có những biến số đến từ Mỹ, và nó thường xuyên xuất hiện vào những thời điểm mà hầu hết mọi người không mong đợi. Tôi luôn khuyên các bạn rằng, khi bạn cảm thấy mọi thứ quá rõ ràng theo một hướng, hãy dành thời gian để tưởng tượng ra một kịch bản ngược lại. Nếu bạn tin rằng Bitcoin sẽ giảm vì Death Cross, hãy thử tìm 3 lý do tại sao nó có thể tăng vọt. Nếu bạn tin rằng tin nonfarm yếu sẽ cứu giá, hãy thử tìm 3 lý do tại sao nó có thể là một tín hiệu hủy diệt. Bài tập này không chỉ giúp bạn mở rộng tư duy, mà còn giúp bạn nhận ra những điểm mù trong phân tích của chính mình. Trong bối cảnh đi ngang, việc xếp hàng là một phép ẩn dụ mà tôi thường dùng với các thành viên trong cộng đồng DAO của mình. Thị trường đi ngang giống như một hàng người xếp hàng trước một cánh cửa. Bạn không biết cánh cửa sẽ mở khi nào, nhưng bạn biết rằng nếu bạn rời khỏi hàng, bạn sẽ mất vị trí của mình. Còn nếu bạn ở trong hàng, bạn có thể phải đứng rất lâu, nhưng bạn vẫn còn cơ hội. Vấn đề là bạn phải xác định được mình có đủ kiên nhẫn và đủ nguồn lực để đứng trong hàng đó hay không. Đối với những người đã đầu tư vào Bitcoin từ rất lâu, đây là một bài kiểm tra về niềm tin. Đối với những người mới tham gia, đây là một bài kiểm tra về sự hiểu biết. Và đối với những người đang do dự, đây là một bài kiểm tra về việc họ có thực sự hiểu mình đang mua gì hay không. Tôi nhìn lại ly cà phê đã nguội của mình và quyết định gọi một ly mới. Trên màn hình, hai đường trung bình động vẫn đang ở trong tư thế giao cắt chết người. Nhưng tôi cảm nhận được một sự bình yên lạ lùng. Bởi vì tôi biết rằng thị trường này không vận hành dựa trên một đường trung bình động. Nó vận hành dựa trên những câu chuyện, những giấc mơ và những nỗi sợ hãi của hàng triệu con người. Và những câu chuyện đó có thể thay đổi bất cứ lúc nào. Một báo cáo việc làm yếu đã thắp lên ngọn lửa hy vọng. Một báo cáo lạm phát nóng có thể dập tắt nó ngay lập tức. Bitcoin, trong tất cả những biến động này, vẫn đứng đó như một tấm gương phản chiếu tâm lý của chúng ta. Nó không tốt, không xấu. Nó chỉ đang ghi lại những gì con người tin tưởng. Và hiện tại, con người đang tin tưởng một cách mơ hồ. Sau tất cả, điều quan trọng nhất không phải là dự đoán được đỉnh hay đáy, mà là hiểu được bản chất của thị trường bạn đang tham gia. Và bản chất của Bitcoin là sự tự do khỏi sự kiểm soát của bất kỳ một tổ chức nào. Ngay cả Fed cũng chỉ có thể ảnh hưởng đến nó một cách gián tiếp thông qua dòng chảy thanh khoản. Điều đó có nghĩa là, trong dài hạn, những yếu tố cơ bản như tỷ lệ chấp nhận, sự phát triển của các ứng dụng phi tập trung và sự trưởng thành của hệ sinh thái quan trọng hơn nhiều so với bất kỳ một chỉ báo kỹ thuật nào. Một Death Cross có thể làm bạn sợ hãi trong vài tuần, nhưng một mạng lưới Lightning Network phát triển mạnh mẽ hoặc một sự gia tăng đột biến số lượng địa chỉ hoạt động sẽ là chất xúc tác cho nhiều năm phía trước. Hãy để ý đến những điều đó. Bởi vì cuối cùng, thứ xây dựng nên giá trị không phải là những đường nét trên biểu đồ, mà là những khối lệnh được đặt, những ứng dụng được xây dựng và những con người kiên trì ở lại. Tôi không có một câu trả lời chắc chắn cho việc Bitcoin sẽ đi về đâu trong tháng tới. Nhưng tôi biết rằng, những thị trường đi ngang thường kết thúc bằng những cú bứt phá mạnh mẽ không thể ngăn cản. Tôi biết rằng, sự hy vọng được thắp lên từ dữ liệu nonfarm yếu sẽ vẫn còn đó, chờ đợi được xác nhận. Và tôi biết rằng, những ai đang đọc bài viết này có thể đang tìm kiếm một hướng đi. Hãy để tôi nói với bạn một cách nhẹ nhàng rằng: không sao cả khi không biết hướng đi. Điều quan trọng là bạn phải biết mình là ai, mình muốn gì, và mình có thể chịu đựng đến đâu. Còn lại, biểu đồ sẽ tự tìm đường đi riêng của nó. Và khi bạn nhìn lại sau một hoặc hai năm nữa, có lẽ bạn sẽ nhận ra rằng cái gọi là Death Cross hóa ra chỉ là một cái bóng giữa ban ngày — một cái bóng mà bạn đã dũng cảm đi qua.