Một tuần trước, tôi nhìn vào bảng điều khiển Dune Analytics và thấy một con số khiến tôi phải dừng lại: thị phần phí launchpad của Pump.fun đã nhảy từ dưới 40% lên 50% chỉ trong vài ngày. Trong một thị trường giảm, nơi các giao thức mất thanh khoản như lá rụng mùa thu, con số này giống như một tia nắng hiếm hoi. Nhưng là một ENFP với 13 năm quan sát ngành, tôi học được rằng những tia nắng đầu tiên thường báo hiệu cơn bão, không phải bình minh.
Hãy cùng tôi nhìn vào bối cảnh. Pump.fun là nền tảng cho phép bất kỳ ai tạo ra memecoin trên Solana chỉ với vài cú nhấp chuột, sử dụng cơ chế bonding curve để tự động định giá và sau đó chuyển thanh khoản lên Raydium. Đây là cỗ máy in tiền của kỷ nguyên memecoin 2024. Nhưng vào tháng 7, thị phần của nó giảm mạnh – có thể do sự cạnh tranh từ các launchpad khác trên các chuỗi khác, hoặc đơn giản là memecoin nguội lạnh. Nay nó đã quay lại. Câu hỏi là: quay lại để làm gì?
Phân tích dữ liệu: 50% này đến từ đâu? Tôi không có số liệu tuyệt đối về số lượng token mới hay khối lượng giao dịch, nhưng dựa trên kinh nghiệm audit của tôi, một sự phục hồi thị phần thường đến từ hai nguồn: hoặc là nền tảng tự thân tăng trưởng, hoặc là đối thủ yếu đi nhanh hơn. Trong trường hợp này, tôi nghiêng về giả thuyết thứ hai. Các launchpad đối thủ như SunPump (trên Tron) hay các nền tảng nhỏ lẻ khác đã không thể duy trì động lực. Pump.fun, với lợi thế người dùng đầu tiên và hiệu ứng mạng lưới, chỉ đơn giản là hút lại những người dùng còn lại. Đây không phải là một sự tăng trưởng thực sự, mà là sự tập trung hóa trong một thị trường đang co lại.
Tôi đã từng nói với các bạn trong workshop DeFi năm 2020 rằng: "Thị phần 50% trong một thị trường tăng trưởng là sức mạnh, nhưng trong thị trường giảm, nó là gánh nặng." Nếu memecoin tiếp tục hạ nhiệt, Pump.fun sẽ không còn chỗ để co lại – nó đã chiếm quá nhiều rồi. Sự tập trung này tạo ra một điểm thất bại duy nhất cho toàn bộ hệ sinh thái Solana memecoin.
Góc nhìn phản trực giác: 50% là dấu hiệu của sự yếu đuối Hầu hết các bài báo sẽ ca ngợi sự trở lại này như một minh chứng cho "sức bền" và "lòng trung thành thương hiệu". Nhưng tôi nhìn thấy một điều khác: khi một nền tảng chiếm quá nửa thị trường, nó trở thành mục tiêu của cả cơ quan quản lý lẫn những kẻ tấn công. Hãy nhớ câu chuyện của FTX – thị phần lớn không bảo vệ bạn khỏi sự sụp đổ. Pump.fun hiện đang ngồi trên một quả bom hẹn giờ mang tên "rủi ro tập trung". Nếu nó bị tấn công, hoặc nếu một trong những token phát hành trên nó bị SEC coi là chứng khoán chưa đăng ký, toàn bộ thị trường launchpad Solana có thể đóng băng.
Tôi đã viết trong loạt bài "Bear Market Diaries" năm 2022 rằng: "Trong thị trường giảm, sống sót quan trọng hơn lợi nhuận." Và sống sót có nghĩa là đa dạng hóa. Nhưng Pump.fun, với thị phần 50%, đang đi ngược lại điều đó. Nó đang đặt tất cả trứng vào một giỏ.
Takeaway: Đừng ăn mừng quá sớm Thay vì nhìn vào con số thị phần, hãy nhìn vào dữ liệu on-chain thực tế: số lượng token mới mỗi ngày, tỷ lệ thành công của các token sau khi niêm yết, và dòng tiền ròng chảy vào hệ sinh thái. Nếu những con số đó không tăng, thì 50% này chỉ là một ảo ảnh. Tôi đã thấy quá nhiều lần một nền tảng chiếm thị phần lớn rồi biến mất trong im lặng.
Vậy bạn sẽ làm gì với thông tin này? Nếu bạn đang nắm giữ SOL hoặc các token liên quan đến memecoin, hãy theo dõi sát sao. Nếu bạn là một nhà phát triển, hãy xây dựng các giải pháp phi tập trung hóa launchpad – đó mới là tương lai. Còn tôi, tôi sẽ tiếp tục viết và quan sát, bởi vì trong thị trường này, sự tò mò và một chút hoài nghi là vũ khí tốt nhất.
